In Crescendo

Kanelazko egunak

2011-02-22T13:17:00.003+01:00

Badirudi martitzenetan haizea leiho irekietatik lotsarik barik sartzen dela, sartzeko permisurik gabe, tok-tok egin barik. Badirudi martitzenetako haize lotsabakoa olgetan dabilela gortinekin, valsaren zaldi-maldikoan dantzan, portutik pasieran dabiltzan emakumeen gonak uhinetan okasiente mugitzen diren era berean, gortinak dantzan jarriz. Badirudi martitzenetako haizea lotsabakoa izateaz gain, badela ere, musika. Badela pentagraman narraz dabilen sugea, badela isilune bateko hats, badela, izan, haize. Baina badirudi, martitzenetako haizea, lotsatia ere badela (apurtxo bat). Badirudi lotsa ematen diola kanelazko egunetan kanelaz janztea, eta horregatik ezkutatzen dela leihoetatik sartu bezain pronto, gortinetan. Badirudi loredun oihalen atzealdean sartzen dela, eta bertatik kiku egiten duela. Badirudi gortinak puztu egiten dituela, eta des- puztu, eta zaldi- maldikoan txokolatezko kukurutxo bat jaten dagoen haur baten legez, gora eta behera dabilela, gortinak puzten eta des-puzten, etengabe, lotsatzen eta des-lotsatzen, kikuka. Badaezpada.

Badirudi haizea lotsabakoa eta lotsatia dela martitzenetan, egunek kanelazko usaina hartzen dutenean.

Ezkaratzean ere kanelazko usaina azulejoetan itsatsita geratzen da, Tomasak arroz-esnea egiten duenean. Eta are gehiago egun horretan eguzkiak lainoen atzetik kiku egiten baldin badu. Eta orduan, izarak eta kulero garbiak eskegi egiten ditu. Ez eguzkiagatik arinago lehortuko direlako, ezpada kanela usainez bustitzen direlako. Eta kanarioak ere serenata alaiagoak abesten ditu kanelazko egunetan, musikak ere pastel zaporea hartuko balu legez. Eta Mari Carmenek diotso kanela- hautsak erabilita ez dela horrenbesteko usainik geratzen sukaldean. Baina Tomasak ezetz dio, kanela paloa gogokoago duela. Kanela palue. Arros-kon-letxieri kanela palue hobá. Ze, izan ere, Tomasak laket du kanarioaren serenata entzuten dagoen bitartean kuleroak eskegitzea, eta izarek kanela usainez mozorrotzea, eta haizea, lotsabako eta lotsati aldi berean, gortinekin olgetan zelan dabilen ikustea. Gogoko ditu kanelazko egunak Tomasak. Inkluso esango luke, urteen joanean, martitzeneroko arroz-esneari kanela paloa botata, ezkaratzeko azulejo urdinak argitzen joan direla, kanelaren kolorea hartzen doazela. Apurka- apurka, martitzen batetik bestera. Eta bestetik bestera.

.

Letraz- letra

2011-02-22T12:57:00.001+01:00

........................................................Abenduren bateko iluntze batean

Egunon, printzesa:

E tekla zapaltzen dut, baina zapaldu barik. Logureagaz bezala. Atzamarra zure begian pausatuko nukeen era berean. Zapalduz, baina zapaltzera heldu gabe. Kasik laztanduz.

G letra ukitzen dut. Eta imajinatzen dut zure gerria ari naizela ukitzen. Mendi dira zure aldakak. Eta haietara igotzean bihurguneetan galtzen naiz. Trena bere errutinara lotzen duen trenbidetik deskarrilatzen den eran. Errealitatea suizidatuz bezala.

U letra… Ia ukitu gabe. Ia. Atzamarra zure samatik. Ia gabe. Baina besoetako ileak tente jartzen zaizkizu.

N. Batzuetan galduta sentitzen da nire sudurra. Behe-lainoa dagoenean, esaterako. Eta zurea bilatzen du. Hanketan bilatzen du nire sudurrak zure sudurra, belaunetan, zilborraren azpiko ileetan galtzen da geroago, titien arteko erreka zeharkatzen osterago. Ez du topatzen. Ezta zure ezkerreko besapean, ezta zure ezpainen umeltasunean, ezta zure ileek gordetzen duten haizean. Zure sudurra bilatzen du nire sudurrak bakarrik sentitzen denean. Eta aurkitu arte ez du etsitzen. Elkar topo egiten dutenean, bata bestearen usainak dastatzen dituztenean erortzen da etsipenera. Zurea aurkitzean.

O letra zapaltzen dut. Zanpatu egiten dut. Gogor.

Zure begiradari hegoak jartzen dizkiozu. Hegaz egiten du. Nire paretik pasatzean, eskua luzatu eta hartu egiten dut. Neuretzat. Niretzat zure begirada. Neuretzat zu. Baina beste batentzat dela esaten didazu, ez dela niretzat, ezetz, eta aske utz diezadan eskatu. Mesedez. Libre uzten dut. Eskerrik asko. Eta bere bidean jarraitzen du. Hartzailearengana heldu arte.

Bultza egiten diot O letrari: gorrotoz. Gorrotoaren hiru O-ez.

N. Berriro ere. Atzera ere bilatzen du nire sudurrak zure sudurra. Agian… Agian horrek esperantzaz mozorrotzen du etsipena. Errealitatearekin haserretuta dagoen esperantzaz. Eta pentsatzen dut agian niretzat direla zure begiradak, eta agian karteroa postontziz erratu dela. Agian desbideratu egin da, haizea dabilen egunotan lez. Agian… Agian maite nauzu. Edo agian ez naiz bizi, baizik eta biziraun, zalantzez elikatuz.

P letra laztandu dut. Lotsatu egin da. Gorritu. Begirada biluziegi batez begiratzen zaitudanean zure masailak lotsatzen diren era berean. Hiru segundo eta erdiko begirada batez irentsi nahi zaitudanean bezala.

R idatzi dudanean pentsatu dut zure rizo batean kartzelatuko nintzatekeela. Inoiz ez askatzeko.

I. Izarapean. Edo izarpean.

N. Eta berriro egiten dute topo nireak eta zureak. Nire sudurrak eta zure sudurrak. Elkar maitatzen dira, musukatzen.

T tekla laztandu dut atzamarraren puntaz. Bere ingurua ukitu dut. Baina ikaraz. Portzelanazkoa bailitzan. Plazerez apurtzeko beldurrez. Eta lotsatu egin da. Txikitu arte lotsatu da zure titiburua.

Z letra. Mihiaren puntaz paseatu naiz zure ezpainetatik. (Elurra ari du). Mihiaren puntaz busti ditut zure ezpainak. (Elurra ari du). Ahoa zabaldu duzu. Hasperen batek ihes egin dizu, eta neure ahoan sartu da, nire hatsarekin nahastuz. Kiribilduz.

E tekla. E agertu da ordenagailuaren pantailan. E letra. Txikia eta lotsatia. Hauskorra.

Hankak irekiarazi dizkizut. Musu bat eman dizut orkatilan. Beste bat belaunean. Beste bat izterrean. Beste bat, klitorian. Ezpainak busti dizkidazu. Beste musu bat eman dizut. Ahoan. Gazi.

S tekla sakatu dut, kameraren botoia sakatzen dudan moduan: klik. Zure begiak, klik. Zure bizkarra. Zure aldakak. Nireekin endredatzen eta des-endredatzen eta berriro endredatzen diren zure ileak. Zure zilborra, klik. Nire zilborra, klik.

Zurea nirean. Klik.

A, azkena. Egunon, printzesa.

Eta idatzi nezake M bat, maitasunez egingo nizulako maitasuna. Edo A eta I bat; gugatik, Itzi. Edo T bat, nire barruan eragin duzun terremotoagatik. Eta E bat, egunsentiengatik. Z zugatik, laztana. A eta I gugatik, esan dizut: Itziar eta Alaitz. Edo aldrebes. T, terremoto bat baino gehiago direlako: bi edo hiru, lau edo bost. (Edo akaso gehiago). U edozergatik, edozer idatziko nizukeelako. Eta T maite zaitudalako, terremotoz- terremoto, letraz- letra.

Alfabetoko letra guztiekin frogatuko nizuke maite zaitudala erakusten duen teorema. Eta gehiago asmatu beharko nituzke. Zeuretzat bakarrik. Letrak falta zaizkidalako, zer sentitzen dudan azaltzeko. Edo nik neuk ulertzeko.

Edozer idatz niezazuke. Edozer, Itziar. Inoiz irakurriko ez duzun gutun hau, adibidez.

Baina ez dizut ezer idazten, egunero esaten baitizut, goizero- goizero, ileak orraztu gabe zatozenean, eta logura diren begi horiekin barre egiten didazunean. Egunero esaten baitizut, letra bakoitza hasperen bat bailitzan, arnasestu bat, taupada bat; egunon, printzesa.

Hala ere, zu ez zara konturatzen; zu ere okupatuta zaudelako beste horri ezer esan gabe dena esaten. Letraz- letra.

Eta, letraz- letra, zeure

Alaitz

Curriculum Vitae

2010-03-15T08:47:00.001+01:00

.
Eta bukaerak.
Azukrea kafesnera botatzea ahazten du batzuetan.
Amatatzeko, zigaroa erail arte itxaroten du.
Goilaratxoak lapurtzen ditu.
Patilladun gizonak ditu gogoko. (Eta patilla bako emakumeak).
Lerroartean agertzen ez dena irakurtzen du.
Mozzarela.
Periodikoetako orrien artean baten bat solte aurkituko duelakoan erosten du egunero- egunero ezparrangia, iraultzarik egotekotan, badaezpada.
Tallariñekin ligatzen du zapatuetan.
Botila beteak hustu egiten ditu.
Botila hutsak bete egiten ditu.
Ez dio keari ahotik ihes egiten uzten, maiz.
Koloreak zuri-beltzean itotzen ditu martitzenetan.
Hazgurea kuleroetan.
Haizea sartzen zaio ile artean, sarritan.
Astelehenetan bankura joaten da. Karameloak ateratzera.
Batzuetan pospolo da.
Besteetan olatu.
Liburuen orrietako usainak kolekzionatzen ditu.
Botoiak bilatzen ditu barikuetan.
Azukrea ahazten zaionean, zeru apur bat botatzen du kafesnera: bi ilargi, eguzki- izpi erdi, zazpi izar eta hiru laurden. Lainoek gainez egiten duten arte.
Zapia ostutzen dio haizeak lepotik.
Irri.
Urez betetzen da, hutsik dagoenean.
Zurrunbilo.
Ladrilo bat ostu nahi du pareta gorri batetik.
Metroan, albokoa irakurtzen dagoena irakurtzen du.
Alkandorako lehenengo hiru botoiak askatzen ditu egueztenetan.
Ordua galdetzen dioten bakoitzean, metxeroa eskatzen du trukean.
Pareta bat oparitu zioten behinola. Poemak idazteko bertan.
Kili-kiliak ditu eperdian.
Karramarro.
Ipuinak ahazten ditu trenean.
Medikuaren kontsultaren salaesperan, hasita aurkitzen dituen gurutzegramak amaitzen ditu.
Kaltzetinak galtzen ditu izarartean.
Urpean itotzen da arnasa hartu ezinda dagoenean.
Tabernetako serbilletak zirriborratzen ditu.
Gorroto ditu ipuinen hasierak.

Quiero

2010-03-14T21:43:00.002+01:00

.
Quiero que me oigas, sin juzgarme.
Quiero que opines, sin aconsejarme.
Quiero que confíes en mi, sin exigirme.
Quiero que me ayudes, sin intentar decidir por mi.
Quiero que me cuides, sin anularme.
Quiero que me mires, sin proyectar tus cosas en mi.
Quiero que me abraces, sin asfixiarme.
Quiero que me animes, sin empujarme.
Quiero que me sostengas, sin hacerte cargo de mi.
Quiero que me protejas, sin mentiras.
Quiero que te acerques, sin invadirme.
Quiero que conozcas las cosas mías que más te disgusten,
que las aceptes y no pretendas cambiarlas.
Quiero que sepas, que hoy, hoy podés contar conmigo.
Sin condiciones.

Quiero aprender a oírte sin juzgarte,
Quiero que me enseñes a opinar sin darte consejos,
Quiero aprender a confiar en mí sin exigirme,
Quiero enseñarte a ayudarme sin intentar decidir por mi,
Quiero aprender a cuidarte sin anularte,
Quiero que me enseñes a mirarte sin proyectar cosas en ti,
Quiero que aprendas a animarme sin empujarme,
Quiero enseñarte a abrazarme sin asfixiarme,
Quiero aprender a sostenerte sin hacerte cargo de ti,
Quiero que me enseñes como protegerte sin mentiras,
Quiero aprender a acercarme a ti sin invadirte,
Quiero que aprendamos a aceptar las cosas del otro que más nos disgusta, tanto como para no pretender cambiarlas,
Quiero que hoy, después de lo aprendido yo de ti y tu de mi, seamos capaces de elegirnos otra vez sin condiciones.

(Jorge Bucay)

Barry Schwartz on the paradox of choice

2010-02-14T13:10:00.002+01:00

.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.

Kreatibitatie eta hezkuntzie

2010-02-14T12:51:00.002+01:00

.
.
.
Unibertsitatien, gure irakasle batek nire ikaskide bateri behinola esan eutson azterketan atara zauen 5-agaz ez zala helduko inora bez bizidxen.

Nire ustez honek tipuek errozoie dako danatan: klaseko afaridxetan, Mekanikan 9,5, Analisi matematikoan 10 eta Termodinamikan 8,7 ataraten dauien genidxuek "manual de instrucciones" bat eruten dauie, parrandie zelan egin jakitzeko.

.
.
.

Kontuz artazidxekaz!

2010-01-02T17:29:00.001+01:00

.

Behinola baten, marigorringo batek konta dozten saltamatxingo batek konta zantzola haizietan artazidxek topa ei dauzela. Ta nik sinestu bez.

Beste behinola baten, postal batek konta dozten karta batek konta zantzola buzoietan artazidxek topa ei dauzela. Ta nik sinestu bez.

Beste beste behinola baten, artazi batek esan dozten goitxik bera eta ezkerretik eskoire eta diagonaletik bertikalera ebaiko nauela. Ta nik sinestu bez. Ta halako baten...

http://www.gura-haize.org/

Izterreko oharra: Kontuz gero!!! Sarabandie peligrosotxue da ta!
.

Capítulo 68

2009-10-11T13:51:00.000+02:00

Apenas él le amalaba el noema, a ella se le agolpaba el clémiso y caían en hidromurias, en salvajes ambonios, en sustalos exasperantes. Cada vez que él procuraba relamar las incopelusas, se enredaba en un grimado quejumbroso y tenía que envulsionarse de cara al nóvalo, sintiendo cómo poco a poco las arnillas se espejunaban, se iban apeltronando, reduplimiendo, hasta quedar tendido como el trimalciato de ergomanina al que se le han dejado caer unas fílulas de cariaconcia. Y sin embargo era apenas el principio, porque en un momento dado ella se tordulaba los hurgalios, consintiendo en que él aproximara suavemente su orfelunios. Apenas se entreplumaban, algo como un ulucordio los encrestoriaba, los extrayuxtaba y paramovía, de pronto era el clinón, las esterfurosa convulcante de las mátricas, la jadehollante embocapluvia del orgumio, los esproemios del merpasmo en una sobrehumítica agopausa. ¡Evohé! ¡Evohé! Volposados en la cresta del murelio, se sentía balparamar, perlinos y márulos. Temblaba el troc, se vencían las marioplumas, y todo se resolviraba en un profundo pínice, en niolamas de argutendidas gasas, en carinias casi crueles que los ordopenaban hasta el límite de las gunfias.

Julio Cortázar

"Rayuela"

Capítulo 7

2009-10-11T13:17:00.002+02:00

Toco tu boca, con un dedo toco el borde de tu boca, voy dibujándola como si saliera de mi mano, como si por primera vez tu boca se entreabriera, y me basta cerrar los ojos para deshacerlo todo y recomenzar, hago nacer cada vez la boca que deseo, la boca que mi mano elige y te dibuja en la cara, una boca elegida entre todas, con soberana libertad elegida por mí para dibujarla con mi mano en tu cara, y que por un azar que no busco comprender coincide exactamente con tu boca que sonríe por debajo de la que mi mano te dibuja.

Me miras, de cerca me miras, cada vez más de cerca y entonces jugamos al cíclope, nos miramos cada vez más de cerca y nuestros ojos se agrandan, se acercan entre sí, se superponen y los cíclopes se miran, respirando confundidos, las bocas se encuentran y luchan tibiamente, mordiéndose con los labios, apoyando apenas la lengua en los dientes, jugando en sus recintos donde un aire pesado va y viene con un perfume viejo y un silencio. Entonces mis manos buscan hundirse en tu pelo, acariciar lentamente la profundidad de tu pelo mientras nos besamos como si tuviéramos la boca llena de flores o de peces, de movimientos vivos, de fragancia oscura. Y si nos mordemos el dolor es dulce, y si nos ahogamos en un breve y terrible absorber simultáneo del aliento, esa instantánea muerte es bella. Y hay una sola saliva y un solo sabor a fruta madura, y yo te siento temblar contra mi como una luna en el agua.

Julio Cortázar

"Rayuela"

Ertzaintza parrandan

2009-09-09T01:43:00.003+02:00

.
.
.
Egunkariren baterako titular elegantie: "Ertzaintza parrandan".
.
.
.
Bilboko Marijaidxetan
.
.
.
Gernikeko txupinazuen
.
.
.
Lekeitxoko antzarratan
.
.
.
.

.
.
Parranda politxek eitzen dauiez honek: txikiteotxue, trikitixigaz dxantza batzuk, txokuen bazkaridxe, zabaletako batzuk erromeridxen, kalimotxuen litronak eta gauez barrakatara, La Ranitan buelta bat emotera. Eta etxera sari barik ez juteko, azken bueltie TIROPITXONen, euren seme-alabantzako pelutxe bat EHIZATZEKO.

.
.
.
.
.

Itxaroiztezu, Italia

2009-09-01T22:18:00.005+02:00

.
.
.

Zer ete dan

2009-09-01T21:57:00.002+02:00

Murtxilletuteko

haridxe

bizidxe

2009-08-29T18:44:00.004+02:00

Sentimenduen isometriak

Zu eta Gernika

2009-08-14T19:14:00.000+02:00

sentitzen

2009-07-06T15:07:00.007+02:00

Bizirik sentitzen naiz. Ez zaude hemen.

Ezin zaitut

besarkatu, ezin zure ileetan atzamarrak

gal, ezin saman musu

eman, ezin zuri begiratu.

Ez zaude hemen.

Olatuz bustitzen da

haizea, haizez bustitzen naiz

ni. Kea darit, bizia

darit.

Dena, darit. Dena.

Gitarraren korden gainean zutik,

oreka

bilatzen.

Kea darit.

Oreka suizidatzeko nahia.

Desioa.

Amore emanez.

Bizia darit.

Oreka desorekatu, kordetatik

erori, erortzen

utzi,

eta banoa,

musikaren olatuetan uger eginez.

Ez zaude hemen.

Kez betetzen

naiz, biziz.

Dena daukat.

Dena.

Ez zaude hemen. Baina,

bizirik sentitzen naiz.

Min hau

2009-06-26T00:34:00.004+02:00

.
.
.
Miñen saltzaile ta erosle gara, aldabatera.

Behin idatzi zendun hau,
neuri idatzi zaztazun,
nire miñe topaten ez zendule esanez.

Gaur neuk idazten dotez berbok,
zuri ez, laztana;
baizik eta beste laztan horri,
miñe merkiei saldu dozten
beste
merkatari
horri.

Danok gara saltzaile, danok erosle.
.
.
.

Min hau neure-neurea

dudala badakit

baina zauria ez dut

topatzen inundik;

benetan al datorkit

poza erraietatik

ala ez ote nabil

neu bere atzetik?

Honezkero ikasia

nago gerizpean

itzalari azalean

eusteko bestean

aldiz uzkurtu eta

puztu sahiespean

bihotza somatzen dut

eguzki eskean

berriz min hau

luze dirau

Gudu zelai bihurtzen

denean norbera

irabaztea zer da

zer garela?

Nik ez dut nahi

hemendik onik atera

baizik eta bizirik

sentitzea bera

berriz min hau

luze dirau

(Peru Aranburu)

2009-06-18T09:54:00.002+02:00

.
..
.
.
.
.
.

Gure ametsen

biktima

bihurtzen garenean

maite

2009-06-05T08:32:00.005+02:00

Maiteminez hil zaitut,

maiteminez hilko nauen

beste norbait

maitatzeagatik.

Erabakitzea

2009-05-31T03:19:00.008+02:00

.
.
.
.
.
.

..
.

Esan zendun, behinola, bizidxe aukeratutie dala.

Erabakidxek hartutie.

Eta erabakitzie, zozer galdutie.

(Sentiten dot)

Irmotu

2009-05-24T15:54:00.005+02:00

.
.
.
.
.

.
.
.

"Bare dautza zure bularrak, nare. Ekaitzaren ostean, itsasoaren magalean
lokartzen diren olatuak antzo. Nire ezpainekin asetzen ditut zure bularrak.
Musuekin itzartzen dira, itsasoa jaiotzen den era berean. Eta olatuak harrotu
egiten dira, irmotu."

Zigarrokina

2009-05-16T00:41:00.002+02:00

Lurrean zanpatuta dautzan

zigarrokina

naiz.

Beste gorpu bat,

horrenbesteren

artean.

orri zurietan

2009-05-16T00:39:00.009+02:00

.
.
.
.
.

orri zurietan idazten zaitut.

orri zurietan egiten dizut berba.

orri zurietan aldarrikatzen ditut aldarriak.

orri zurietan marrazten ditut malkoak.

orri zuriak bustitzen ditut iluntasunez.

orri zurietan asesinatzen dut isiltasuna.

orri zurietan etzaten naiz.

eta zeuri ematen dizkizut.

eroan ditzazun.

eroan nazazun.

zeure uretara.

Zeure bizira.
.
.
.
.
.
.
..

Argazkia: http://www.flickr.com/photos/47251964@N00/
.
.
.
.

Zeuk

2009-05-16T00:38:00.005+02:00

Zeuk eruztazu

neure arnasie,

zeuk arrankaztazu

neure miñe,

zeuk ostuztazuz

neure berbak,

zeuk,

zeure kresalagaz,

zeure sargorigaz,

zeure olatukaz.

Zeuk,

itsoso.

Zeuk eruztazu

neure

negarra.

2009-05-16T00:26:00.004+02:00

Ispiluan begiratzen zara.

Betikoa

zara.

2009-05-16T00:25:00.002+02:00

Bañerako tapoia kendu duzu

zurrunbiloan

hondora

zaitezen.

Su

2009-05-15T23:56:00.006+02:00

Maitasuna erretzea lakoa da.

Erretzeak heriotza eragin dezake irakurtzen dugu

paketetik

zigarro bat hartzen dugun bakoitzean.

Keak eztarriko paretak marruskatzen digun heinean

azkena dela

esaten diogu geure buruari,

azkena dela

sinesten dugu.

Utzi egingo dut.

Eta bigarren zigarroari ematen diogu

su.

Minak geure barruko paretak marruskatzen dituen heinean

zain nagoen azken aldia dela

esaten diogu geure buruari,

laztanez deitzen dudan azken aldia dela

sinesten dugu.

Utzi egingo dut.

Eta geure bihotzari ematen diogu

su.
.
.
.
.
.

.

.

.

.

.

.

.

.

Olatua

2009-05-11T14:56:00.002+02:00

.
.
.
.
.
Bere aurrean esertzen zara,
lurrean.
Barandaren azpian.
Bere aurrean.
Lurrean.
Hankak ezerezean eskegitzen
dituzu, pisutsuak dira gaur.
Ohi
baino gehiago.
Bere aurrean.
Batzuetan badirudi badatorrela,
badatorrela,
badatorrela,
badatorrela,
eta etortzea desio duzun
instantean,
badoa.
Bere aurrean.
Zigarroaren hautsa ezerezera botatzen
duzu, pisutsua da gaur.
Ohi
baino gehiago.
Bere aurrean.
Batzuetan badirudi orro egiten
duela, orro egin eta
badatorrela,
badatorrela,
badatorrela,
baina isildu eta
badoa.
Bere aurrean.
Ilea solte utzi duzu, ezerezarekin nahasten
da, pisutsua da gaur.
Ohi
baino gehiago.
Gorapilatu egiten da,
marapilatu egiten da,
murtxillatu egiten da,
nahastu egiten da,
galdu egiten da,
amodioa egiten du ezerezarekin,
suizidatu
egiten da
.
.
. . . . . ezerezean.
Bere aurrean.
Batzuetan badirudi deitu egiten
zaituela, badatorrela,
orro egiten du,
deitu egiten zaitu
zu.
Bere aurrean.
Zeure aurrean.
Zigarroaren azala erretzen den bezala
erretzen da
zure azala.
Zigarroa hiltzen den bezala
hiltzen
zara.
Zigarroa lurrean asesinatzen duzun bezala
asesinatzen duzu
zeure
burua.
.
.
.
Bere aurrean esertzen zara,
lurrean.
Barandaren azpian.
Badator.
Baina ez zara mugitzen.
Badator.
Eta ez zara mugitzen.
Badator,
zigarroa eta zeu eroateko
dator.
.
.
.
Eta zauden lekuan geratzen
zara, zain.
.
.
.
.
.
.

Errenazimendua

2009-05-07T21:47:00.003+02:00

.
.
.
.
.

2009-05-02T16:18:00.003+02:00

...

...........

Zelan esan

...

pobre

2009-05-01T14:48:00.002+02:00

Eta pobre bizi gara

zoriontasuna garestiegi saltzen den

egunotan.

zoaz ...................................

2009-04-19T23:28:00.007+02:00

Itsasoa daukazu aurrean. Aldarri egiten dizu. Bere oihartzuna zure barruko pareten kontra suizidatzen da. Eta hutsuneetan galtzen da. Hutsuneak handitu egiten ditu. Zabaldu. Amore ematen dute hutsuneek oihartzunak irensten dituztenean.

Itsasoa duzu parean. Aldarri egiten dizu. Deiadar egiten dizu. Beregana joan zaitezen. Joaten utzi zaitezen. Ezerezean jaiotzen diren olatuak harkaitzen kontra hiltzen dira, estasiaren esklabo. Gaindosia. Bitsa. Maitasunez erailtzen dira. Apurtu. Tanta bihurtu. Ezerez.

Ezerezetik gatoz, eta bertara goaz.

Eta bizi diren harkaitzak hiltzen dituzte haiek hiltzen direnean. Bizitza bustitzen dute, arroken azal latzean marruskatzen dira, amodioa eginez bezala. Eta heriora daramatzate, narraz. Edo saiatzen dira. Edo bultza egiten diete. Edo tira. Olatuek harkaitzei. Edo maite diezaieten eskatu. Haizeak zuri bezala. Haizeak zuri negar egiten dizun bezala. Haizeak zuri eroan gura zaituen bezala. Ileetatik tira eginez, hanketatik, ukondoetatik, atzamarretatik. Hariak josten dizkizu, ikusezin zaizkizun hariak, mingarri zaizkizun marapiloz. Eta tira egiten dizu. Itsasorantz. Zeure begien parean itsasertzean deuseztatzen den amodiorantz.

Itsasoa parean. Bere deiadarraren oihartzunak barruan. Eta bazoaz. Apurka-apurka, bazoaz, zure bihotza hemen utzita zoaz, harien mende, oihartzunaren haizeetan zoaz, bizitza lanbro artean urtzen den bide horretatik zoaz.

Zigarro paketea aurkitu duzu poltsan. Lucky bat hartu duzu. Ez duzu erretzen, baina zigarroa ezpain artean ipini duzu. Txistuz busti duzu. Pozoi zaporez busti zaitu keak. Ez dituzu zigarroak pizten, baina pizgailua hartu eta su eman diozu zigarroari. (Eta agian zeure errealitateari). Tira egin diozu. Indarrik barik tira, gogo barik, bere buruaz beste egiteko nagikeriaz dagoenaren pare. Eta sentitu egin duzu. Pozoia sentitu duzu ahoan, mingainean, hortz-oietan, eztarrian, biriketan, tripan, zainetan, aspaldi izoztu zen bihotzean. Itsasoak bortizki deitzen zaitu. Itxaroteko diotsazu, bigarren zupada ematen diozun heinean. Itxaroteko, bazoazela, bazoazela, bazoazela, itxaroteko. Bazoazela. Eta hirugarrena. Eta laugarrena. Eta ez duzu bosgarren zupadarik ematen, baina bosgarren aldiz egin diozu tira zigarroari. Eta seigarrena. Astiro edan duzu pozoia, astiro hil zaitezen, ahotik darizun bizi zati bakoitza dastatzerakoan bizirik zaudela senti dezazun. Astiro. Ez duzu irensten. Berak irensten zaitu zu. Herioak. Sartzen uzten diozu. Oztoporik gabe. Borrokarik gabe. Hori besterik ez. Eta urratu egiten dizu eztarria keak. Paretak marruskatzen dizkizu, olatuek amildegiko harkaitzen pare, maitasuna eginez. Ustel zaporeak zure mingainean dautza. Aspaldidanik. Aspaldidanik igaro zen zure iraungitze data. Aspaldidanik zaude, baina egon barik. Egon barik egonez. Ustel zaporea mingainean.

Herio zaporea.

Zigarroa hiltzen doan heinean errautsa handitzen doa. Eskegita dagoen errautsa. Begira zaude. Noiz eroriko. Bizira heltzen dion haria noiz ebakiko.

Noiz etengo.

Ezin itxaron. Ezin. Oihartzunek hutsuneei amore ematen baitie. Eta atzamar batez kolpetxo bat eman diozu zigarroari lepoan.

Lurrera erori da. Errautsa. Azkenean.

Eta bazoaz. Oihartzunetara zoaz.
.

Zumaidxen, 2009ko apirilen 10ien

(Argazkia: http://www.flickr.com/photos/9036490@N03)

(mesedez)

2009-04-18T18:18:00.007+02:00

.
.
.
.

.
.
.

Azukre gabe, mesedez

Azukrearen sobretxoa hartu du sakarinaren faltan. Dardara egiten diote hatzek. Sobretxoa hautsi du. Mahai lohian barna hedatu da azukrea. Inbaditzea da bizitzea. Zer bestela.

Ingurura begiratu du, zerbait txarto egin duenaren antzera. Ihesean bizi denaren erara. Beste behin begiratu du. Ezkerrera lehenengo. Eskumara ondoren. Bere begien gristasunak tabernako izkina oro busti du. Oro busti du.

Hatz erakuslea ahora eraman du. Listuaz hezetu du. Epela da listua. Gazia azala. Hatz umelaz azukrea biltzeari ekin dio. Amoroski itsatsi zaizkio azukre kozkortxoak hatz bustian, amodioa egiten bezala. Umeltasunean disolbatzen. Hiltzen.

Mendia egin du azukrearekin. Mendia eraiki du, azukre- koxkor bakoitza jada gogoratzen ez duen oroitzapen bat bailitzan. Mendia igo du, oroimen hilaz.

Ke umela darion kafesnera bota nahi izan du azukrea, baina ezin izan du mendia zanpatu. Ezin. Azukrezko tontor hori, bere bizitzan erdietsitako gailur bakarra bailitzan. Iraungitze data marruskatzen duen bizitza mendi horretan mugatuko bailitzan.

Azukrerik gabe hartu du kafesnea. Bizitzaren mingostasunaz aspaldi ohituta.

.
.
.
.
.
. * * *
.
.

Azukre barik, mesedez

Azukrearen sobretxoa hartu du, sakarinaren faltan. Azukrea kontsumitzearen esperientzia faltagatik agian, edota hatzek ezin disimula dezaketen dardaragatik, sobretxoa hautsi du irekitzen saiatzerakoan. Mahai lohian barna hedatu da azukrea, belarra irensten duen elurra imitatu nahian edo. Ingurura begiratu du, lapurrak ostu berri duen bankutik korrika ateratzerakoan egiten duen eran. Beste behin begiratu dute emakumearen begi urduriek ingurura. Ezkerrera lehenago, eskumara ondoren. Eta atzetik poliziarik ez duela baieztatutakoan, azukrea biltzen hasi da bi hatz erakusleez. Tontortxo batean batu ditu azukre koxkor txikiak, mendietan etzaten den elurra imitatu guran. Ke umela darion kafesnera bota nahi izan du azukrea, baina ezin izan du mendi elurtua zanpatu; tontor hori, bere bizitzan eskuratutako gailur bakarra bailitzan. Iraungitze- datatik gero eta hurbilago dagoen bizitza mendi azukreztatu horretan mugatuko bailitzan. Bere izatearen zio bakar, gailur iraultzaile hori balitz bezala.

Eta ingurura begiratu du atzera ere. Eta ezkerrera lehenago, eta eskumatara geroago. Eta urduritu egin da, are gehiago, harik eta hatzek ezin izan duten terremotoa kontrolatu. Harik eta, deskuido baten, dardara batek izan ditzakeen deskuido guztietatik ausaz aukeratutako batean, azukrezko harritxoez eraikitako mendia bota duen hatz erakusleaz. Jausi egin da mendia. Hil.

Segundo batez bularraldea estutu zaio. Ohi baino gehiago. Gero eta garestiago zaio arnasa hartzea, gris jaikitzen diren egun hauetan.

Zuriz tindatu da berriz gudu-zelaia. Azukreak irabazi du bataila. Mahaian barrena hedatu da, sobretxoa apurtzerakoan baino indartsuago, harroago. Horrenbeste, non mugak ahantzi, eta mahaitik behera amildu diren bere burua ausartzat zuten azukrezko soldaduak. Beren buruaz beste eginez. Halako moldez, non elurra iruditu zaion emakumeari, mahaitik altzoraino erortzen diren azukre-tantak.

Ez ditu magaleko azukre malutak garbitu, ezta mahaikoak. Zertarako.

Beste azukre sobretxo bat eskatu nahi izan dio kamareroari. Baina, hobeto pentsatu, eta bere buruari galdetu dio: zertarako? Zertarako altxa aulki erosotik, zertarako? Zertarako joan barraraino? Zertarako eskatu azukre donatibo bat? Zertarako, bere bizitzaren mingostasunaz jada ohitua badago? Zertarako, ohitura hori erosotasun inbaditzailean bilakatu baldin bada?

Ez du azukrerik eskatu. Eserita jarraitu du. Kafeari zurrut bat eman dio. Garratza deritzo, bizkarrezurrean dardara desatsegin bat sentitzeraino. Bigarren zurruta. Garratza, baina mingostasunak bere duen gozotasun garden horrekin. Hirugarren zurruta. Gozotasun errukigabe batek estali ditu bere bizitzako arrakalak, zementuak paretako zuloetan nola, hala injektatu ditu morfinaz garratzak, eta soilik garratz diren uneak.
.

.
.
.

Ien, 2008ko abuztuen
Bermion, 2008ko azaruen

Salbuespena

2009-04-13T11:03:00.005+02:00

Dardakada bat da.

Kili kili bat.

Ezin aska dezakedan hasperen bat.

Ezin har dezakedan arnas zati bat.

Laztantzen nauen marruskadura indarra da. Indar txiki bat. Ia nulua, ia zero, baina azeleraziorik handiena eragiten duena nigan. Masa konstantepean azelerazio handia eragiten duen indar txikia.

Newtonen bigarren legearen salbuespena, laztana: F=ma. Ez da betetzen.

Bizitzeko gogoa da, zu infinituki maitatzekoa, leherketa txiki peligrosoa.

Baina ez da betetzen.

Salbuespena gara.

Biluzik

2009-04-13T10:53:00.007+02:00

.......

Kenduiztezu fularra ta emoiztezu moso bat saman.

Kenduiztezu (botoiz- botoi) alkondarie eta ikutuztezu tripie.

Kenduiztezu dana. Biluzik egongo nai.

...

Neure azala gutxut erakutsi: neure berbak gutxutez irakurri.

...

Ikasi

2009-04-03T14:15:00.008+02:00

Zu ahazten

ikasten dudadean, ikasiko duzu

ni maitatzen.

...

2009-04-01T23:01:00.002+02:00

..........

Gau ilunak

Paretetan

2009-03-22T20:42:00.007+01:00

Idazten hasi zen.

.
.
.
..
.

.
.
.
.
.
.
..
.
.
.
Paretetan idazten hasi zen, eta konturatu barik,

bere bizitza

idazten

bukatu zuen.

Bere orrialdeetako

preso

bilakatu eta liburu ahantziak lez,

ahanzturan

hil

zen.

.

.

..

.

.

zuk eskatuta bada

2009-03-20T09:47:00.006+01:00

Erlojuaren orratz ugertuak

hilko nituzke.

Errutina

torturatuko nuke.

Igogailuak 4 eta 5. pisuen artean

geldiarazi,

trenak errailetatik

erauzi.

Denboraren kontrako gudan hilko nintzateke,

zuk eskatuta bada.

marruskatzen

2009-03-20T09:41:00.004+01:00

Ez da iragana.

Oroitzapen lausotu bat

besterik ez.

Irrealitatea

marruskatzen

duen

denbora.

.

.

.

.

.

.

Ketan

2009-03-20T09:36:00.008+01:00

-Noiz uzten dio keak ke izateari?

-Airearekin amodioa egiterakoan.

* * *

Ketan galtzen diren esaldiak harrapatu

nahian

zabiltza, leihoan islatzen diren

bizitza zatiei

begira, zeure buruari galdetzen diozun heinean

bizitza zer den.

Baina ez zara konturatzen

bizitza badoala,

urtu,

kea airearekin disolbatzerakoan

lez.

zure alboan

2009-03-20T09:30:00.006+01:00

Ez dakit zure alboan bizirauten

(zure dirdirak itsutzen nau).

baina

2009-03-17T20:12:00.004+01:00

... baina ezinaren mugek naute gartzelatzen.

....

Zeure, neure

2009-03-15T16:45:00.005+01:00

.
.
.

Saharako harea zeure usainetan

uger,

Saharako haizea neure lepoan

murtxilletute.

2009-03-08T17:11:00.002+01:00

Mezuen zain

2009-02-13T15:00:00.002+01:00

Arnasa hartzea ahazten zaigunean...

2009-02-11T18:33:00.002+01:00

Beldurrak irensten gaituenean...

Liburutegiko apalartetik

2009-02-06T18:23:00.004+01:00

Liburutegidxen ikasten dauenik badauela pentsatie be...

Atzo esaztazun eztakozule zer konta. Eztakizule zer konta.

Zinematikako ariketak mahidxen ganien itzi eta buelta bat emoten juen nai. Apalartien galdu nai. Liburu bet hartun dot. Edozein orritxik igiri, eta parrafo bat irakurri dot. Beste liburu bet. Beste bat. Jesarri ein nai, bi apalen artien, neure mundure inori sartuten itzitzen etzoien barrera bidxen artien. Galdute. Eta ondo gustora galdute, ganera. Arnasie hartun dot. Ezkerretara beitu. Eta bertan topa dot. Han goitik itsasoa ikusten da. Edozein orritxik igiri dot. 193. Eta zeuretzako erantzune topa dot. Edo berak topa nau neu:
.
.
Aldatseko azken farolaren ondoko neskarengana joan da eta galdetu dio:
-Zer duzu kontatzeko?
Neska harrituta geratu zaio:
-E?
-Hor barruan. Zer duzun barruan, kontatzeko modukoa.
Neskak ez du jakin:
-Ez dakit. Ez daukat ezer. Zer nahi duzu kontatzea?
Romanettok ere ez du jakin erantzuten. Iruditu zaio ezin dela munduan ibili jendeari derrepente galdetzen zer duen kontatzeko. Eta apur bat damutu da, eta erretiratzen hasi da, neskak esn dionean:
-Bueno... tontakeria bat.
.
(Julen Gabiria, Han goitik itsasoa ikusten da)
.
..
.

Azalka

2009-02-06T11:45:00.009+01:00

Azal zati bat topatu dut

gaur

mahaigainean.

Papelen gainean.

...

Nire azala.

Mudan nago.

....

Bizitza erortzen zait,

zatika- zatika,

azalka-azalka,

udazkena heltzean.

...

...eta erdi.

2009-02-01T16:28:00.007+01:00

Toxikoa omen, azukrea.

Ohi baino koilaratxo bat gehiago bota dut gaur kafesnera.
.

.
(Bat eta erdi).

.

Ez dakidana da,

bizitza bera gozotzeko saiakera antzua

ala

herio gozoan galtzeko desio isila

izan den.

(Bi eta erdi).

Nora guzu juen?

2009-01-24T14:37:00.002+01:00

.
.

.
.
.

.
.

.Argazkia: "Berria" egunkaritik

.
.
.

Kristal eta odolezko errepideak

2009-01-17T13:45:00.003+01:00

Egun

ezin da

asfaltoan oinutsik ibili

ez badugu nahi

odol gehiago isuri

asfaltoan oinutsik ibiltzea

debekatuta dago

egun

kristal eta odolezko errepideak

egin ditugulako

guk-geuk.

Ariane Ensunza

Lotsatzeko poemak VIII: Idaztea

2008-12-27T16:46:00.007+01:00

.

.

.

Esan zidan behin,
idazle batek,
bazen behin.

.
Esan zidan,
idaztea,
gauez zeure ingurura begiratu eta
edozein
txikikeriaz
liluratzea
dela.
Bizitzaz apur bat
(gehiago )
maitemintzea.

.
Kontatu zidan idazle hark
idaztea,
egitea dela.
Kilkerren kantuaz,
.............................letra bat.
Taupada batez,
.............................berba bat.
Hasperen batez,
.............................esaldi bat.

.
Oroitzapen batez,
..............................poema bat.

.
Aitortu zidan,
idaztea,
paperaren zuritasuna kolorez
eta koloregabez
janztea dela. Idaztea,
marraztea dela.
Gauean idatzitako hitzak
hurrengo goizean
iraungiko direla .

.

.

.

.

.

jakin gabe.

.

.

.

.

Lotsatzeko poemak VII: Inoiz

2008-12-27T16:45:00.004+01:00

Maite zaitut idatziko nizuke
postal baten
sabelean.

Tinta beltzez zizelatuko nituzke letrak

(eta isiluneak),

zenbat maite zaitudan ondo jakin
dezazun.

Alabaina, ez nuke
helbiderik jarriko.

Inoiz hel ez dakizun.

Lotsatzeko poemak VI: Idatziko dizut

2008-12-27T16:43:00.015+01:00

Poema bat idatziko dizut
noizbait.

.
Poema bat idatziko dizut.
Noizbait, baina ez
nonbait.

Idatziko dizut,
bere herritik urrunegi
dagoen
postal baten azal
biluzian.
.

.
Noizbait.

Lotsatzeko poemak V: Ez dakidana

2008-12-27T16:41:00.006+01:00

Badakit ez zarela etorriko.
.

.
Badakit, jakin, ez zarela
itzuliko.
.

.
Maite ere, ez nauzula
maite
badakit.
.

.
Ez dakidana da,
hori guzti hori jakinda,
zergatik jarraitzen dudan
ateari begira.
Etorriko ez den norbaiten esperoan.

Lotsatzeko poemak IV: Poema hau ez bezala

2008-12-27T16:35:00.004+01:00

Patxadaz bizi nahiko nuke.

Eguzkiaren olatuekin batera
izartu,
eta poema bat idatzi,
mesanotxean
(pilarik bako ordulariaren alboan)
pilatutako paperetan,
pijaman,
izaretan.

Patxadaz bizi nahiko nuke.

Poemak idatzi
goizero;
kafeinarik bako poema bat,
insomnio goiz bakoitzean.

Inorentzat ez diren
poemak,
kajoietan gainezka egiten duten
arte, txokolateak bizkotxoan lez.

Poemak ez diren poema
isilak,
lotsatiak;
sotina duten poemak,
kajoiko ilunpean hilko direnak:
poema (harro) hau
ez bezala.

Lotsatzeko poemak III: Leihotik at

2008-12-27T16:32:00.007+01:00

Autobuseko leihotik at begiratu, eta
haizeak orrazten duen
belarrean,
atzerantz korrika doazen
posteetan,
inurrien antzera errenkadan dabiltzan
argietan
irakurtzen ditudan esaldiak
idatzi nahi nituzke.

Paisaiak,
trazatu nahi nituzke paperaren zuritasunean.

.
Paisaiak.
Idatzi ondoren ahazten zaizkidan esaldiak.

Lotsatzeko poemak II: Postalak

2008-12-27T16:17:00.003+01:00

Postalek,
hasagoko irrealitateetara kartzelatzen gaituzte.
Behelainoz bustitzen diren
irrealitate
ez-deusetara.
Geureak ez diren bazter
arrotzetan,
inorenak ez diren izate
keztuetan.

Postalek,
kaleetako baldosa lohietan zeutzan
istorioak
lapurtzen dituzte.

Geure izena daroate
magalean,
eta geure izeneko postontzietan
erahiltzen dira

postalak.

Lotsatzeko poemak I: Narraz

2008-12-27T16:12:00.005+01:00

Zeru ilunean gorantz doa
ilargia, urrunerantz,
denboraren hareetan
narraz.

Badoa.

Ilargia doa.
Denbora doa.

Eta geu garoa,
berarekin
narraz.

Narraz.

Why?

2008-12-27T16:07:00.004+01:00

.
.

-Why do you still write?

-Because I love it and I need it.
.

.

..............................................(J. K. Rowling)

Ahalik eta

2008-12-14T15:35:00.007+01:00

Ahalik eta denbora

gehien

eman nahi du ohean,

ahalik eta energia

gutxien

xahutu,

ahalik eta errealitate zati

txikienarekin

talka egin.

.
.
.
.
.

Eider Rodrigez

"Haragia"

Maitasun kontua

2008-12-02T20:16:00.006+01:00

Mikel Laboa hil zen atzo. Eta geure herriaren zati bat, berarekin batera.

Telebistako kanal espainol guztietan Julián Muñoz-i egin beharreko elkarrizketa zuten mintzagai.

Eta gero galdetuko digute zergatik sentitzen garen desberdin. Zergatik independentzia.

Maitasun kontua besterik ez da. Atzo Euskal Herriak negar egin zuen. Baina gure herriaren malkoek, ez zituzten busti gure epaile izan nahi dutenak. Gure herriaren sotinak, mutu izan ziren nor garen dakitela uste dutenentzat.

Maitasun kontua baino ez. Ez dute maite guk maite duguna. Hori besterik ez.

"Maite ditut"

2008-12-01T23:22:00.004+01:00

"Maite ditut, maite, gure bazterrak

lanbroak izkutatzen dizkidanean".

Ezin imini argazkirik, ez berbarik, ez ezer.

beranduegi

2008-11-26T20:54:00.002+01:00

.
.
.
.

.
.

.
.
.

Salto

2008-10-26T19:39:00.007+01:00

.
.
.

.
.
.
.
..
.
.
.
.
.
.
.
.

Eman dezagun, segundo batez, salto egitea erabakitzen dugula...

Ez hitz, ez bizi

2008-10-26T19:38:00.001+01:00

Galbiderantz

2008-10-26T19:28:00.012+01:00

.

.

G

...a

......l

........b

......................i

..........................d

................................e

..................r

........................................a

.............................................n

...................................................t

............................z

................................................................

...................................................................

.......................................................................

................................................

.

.

.

.

.

......................................................

Ariane

2008-10-26T19:19:00.006+01:00

.

.

.

.

Hariak. Gurasoen hariak, halabeharren hariak,

norbere gorputzaren hariak,

lagun minen hariak, behaztopatzeko modu

luzeak hariak.

Lotzen zaituzten hariak, maitasun luzeak bezalako

hariak. Titerearen modukoak,

batzuetan atezuan, besteetan lasaieran, edo

korapilatzen.

Eta horrela bizi, hariekin, hariak egokitzen,

hariei kasu egiten,

harien kontra tiraka, harien gatibu. Eman dezagun

berrogei urtez horrela

eta bat-batean ohartu ezetz, eguzkiaren edo

hilargiaren

errainuak bezalakoak direla, eta ez zaituztela lotzen,

azkenean, ez duzula haririk.

.Jos

Joseba Sarrionandia

(Bihotz Bakartien Klubak musikatua)

Etorkizunerako bidea

2008-10-26T19:17:00.002+01:00

.

.

.

.

.

.

Trenbidean

2008-10-26T19:11:00.006+01:00

Gurpil herdoilduen gainean

dagoen trena zara.

Trenbidean.

Galduta.

Zauri

2008-10-26T18:35:00.004+01:00

Eta galdetzen diot neure buruari,

ea noiz uzten dion zauriak

min

izateari,

azal

bilakatzeko.

Baldin noizbait sendatzen den.

IrentsiZ

2008-10-26T18:32:00.003+01:00

Akuarioan,

beste guztiak irentsiz

bizirauten duen

arrain lodikotea

gara.

bizirauten

2008-10-26T17:59:00.011+01:00

...

Besteen oroimenean bizirauten

dugun heinean

bakarrik

bizi gara, izan.

Ahanztura

da heriotza. .

Ez beste ezer.

Hey, baby!

2008-10-26T17:46:00.011+01:00

.
.

04.37 am.
.
.

Telefonoak jo du.
.
.
.

Tiene un mensaje.
.
.

Hey, baby,

take a walk on the wild side!

.(Lou((Lou Reed)

.
.

2.teorema

2008-10-26T09:11:00.004+01:00

Zeozer desberdina igarri dut azken egunotan. Zeozer. Diferentea. Zeozertxu. Usain berriren bat izan liteke, edo agian, airean dantzan dabiltzan molekulak sarabandie armaten daudela. Ez dakit zer, baina badago zerbait urduri jartzen nauena. Beharbada mundua zoratzen hasi da, apurtxo bat bada ere. Hasieran hipotesi xume bat zena, frogapen grafikoen bidez teorema bihurtzeraino heldu da.

1. frogapena: Behinola, unibertsitatetik etxerantz, autobusez, Sollubetik pasa ginen. Erdi lo, erdi izartuta, ametsen plazako zerbait ikusi nuen: ostruka bat. Ostruka bat Solluben, ostruka bat Bermion. Baina hori ez da guztia: pailasoren bati lapurtutako txapela zeraman buruan. Izar eta koloreetakoa. Txapeldun ostruka bat Solluben. Txoinodun ostruka bat Bermion. Mundua zoratzen hasi delakoaren froga, zalantzarik gabe.

2. frogapena: Kaletik nindoan, Erreten Lameratik. Lobak jagoten dituzten amumez beteta egoten ohi da Erreten Lamera. Amumak zaintzen dituzten lobez, baita ere. Derrepentean, bi gizon ikusi nituen. Arraroa iruditu zitzaidan. Buzo zuriak zeramatzaten, pinturaz zipriztinduak. Are arraroago. Puro bana eskuan, besotik elkar oratzen zuten, domeketan paseoan dabiltzan emakume zaharrak nola, bada, horrela. Paseoan zebiltzan, arratsaldeko bostak eta bost minutuan, astegun batez. Purua eskuan, elkarri helduta. Ezin arraroago.

3. frogapena: Kaletik nindoala, katu bat hurbildu zitzaidan. Tomasaneko katua zen. Bar el Churro-ra sarri gerturatu ohi da, Tomasaneko txurroak dastatzera. Bada, kalean berarekin egin nuela topo behinola. Miauka hasi zitzaidan. Baina ez betiko miau-ez. Samak arramatuta zituen Tomasaneko katuak. Eta pentsatu nuen, Tomasitagaz parrandan ibiliko zela bezperan, afoniko egoteko!

4. frogapena: Hurrengo egunean, Gernikarako trena hartu nuen. Halako baten, non ikusten dudan matxinsalto bat dagoela leihoaren bestaldean! Trenaren abiadurarekin eta haizearekin atzerantz egiten zioten antenek.

Txapeldun ostrukak, katu afonikoak, paseoan dabiltzan pintoreak, eta Bermiotik Gernikara trenez musutruk doazen matxinsaltoak! Frogapen gehiago behar al duzu, mundua zoratzen hasi dela sinesteko?
.
.
.

1. teorema

2008-10-25T10:54:00.003+02:00

Sarritan gertatzen zait (sarriegi, agian), Lameran edo Tomasaneko tabernan ostutako ipuinak norbaiteri kontatu, eta honek ez sinestea. Begirakune arraroa erakustea. Ezpainak tolestea. Barre txikitxoak. Antzeko zerbait gertatzen zitzaigun iazko Filosofia klaseetan. Ezagutu dudan istoria-lapurrik handienak, bere berbez mozorrotutako kontuak kontatzen zizkigunean, ez genuen jakiten zehazki zer sinestu, edo zer ez. Ez genuen jakiten geografikoki non zegoen errealitatearen eta irrealitatearen arteko muga. Maiz mozorrotzen da errealitatea irrealitateko koloreez. Eta aldrebes. Non dago, hortaz, bisturiak bien artean zizelkatutako lerroa? Zer da errealitatea? Zer da irrealitatea? Errealitatearen izate eremuaren barnean ote gaude gu? Errealitatearen ardatz kartesiarretan definitzen ote gara, ametsak irreal diren heinean? Baina ametsak erreal eta gu irreal ote bagara?

Zer da errealitatea?

Zer, irrealitatea?

Teorema guztien lehenengo pausoa hipotesi bat planteatzea da. Bigarrena, hipotesi hori frogatzea.

Kasu honetan, nire hipotesia ondorengoa da: errealitatea irrealitatetik dator. Utopia baten jaiotzen dira astelehenetako trafikoa, martitzenetako kontaminazioa, egueztenetako globalizazioa, eguenetako inposaketak, barikuetako hilketak, zapatuetako suizidioak eta domeketako errutina. Utopia gardenean jaiotzen dira errealitate zikina eta Raymond Carver-en pertsonaiak. Ez dago zubirik errealitatearen eta irrealitatearen artean: errealitatea bera da, izatez, irreala. Existitzen ez den existentzia, izaterik bako izatea.

Esango duzue kontraesana dela, baina bizitzari apurtxo bat erreparatuz gero, konturatuko zarete guztia dela kontraesana; zertarako jaiotzen gara, hiltzeko ez bada? Esango duzue zoratuta nagoela; beste batzuei, beraien denboretan erotasuna egotzi zien era berean. Baina frogapenak dira egia dioten bakarrak.

Hipotesiaren frogapena: Zenbaki erreal guztiak (1,2,10,-5000, ½, -67/89, etab), zenbaki-konplexu deritzoten zenbakien multzoaren barruan daude. Zenbaki konplexuak dira oro. Oro da zenbaki-konplexu. Zenbaki konplexu bat, esaterako, 3i-2 litzateke. Bi parte ditu zenbaki-konplexu batek: parte irreala (3i) eta parte erreala (-2). Parte irreala izateagatik soilik litzateke zenbaki irreal bat honako hau; errealitatearen hegietatik ihes egiteagatik. i=0 kontsideratzen badugu, 3 x 0=0, parte irreala nulua litzateke. Horrela, zenbaki-konplexua parte errealarekin bakarrik geratuko litzateke, kasu honetan, -2. Ondorioz, zenbaki-konplexua, zenbaki erreala litzateke.

Guk, eta soilik guk gura dugunean da i=0; guk desio dugunean bihurtzen da zenbaki-konplexua zenbaki-erreal. Hortik esan genezake, norberaren begiradaren arabera dagoela irreala eta erreala denaren arteko muga lanbrotsuaren kokapena. Eta noski, errealitatea, irrealitatetik letorke, -2 zenbaki erreala, 3i-2 zenbaki konplexu irrealetik datorren moduan.

Has gaitezen irrealak garela asimilatzen behingoz, eta utz diezaiogun gure psikiatretan horrenbeste diru xahutzeari, hortaz.

(............................................................banoa)

2008-10-11T16:47:00.005+02:00

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

(...banoa...)

2008-10-11T16:45:00.000+02:00

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

(...banoa...)

2008-10-11T16:44:00.002+02:00

.
.
.
..
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
..
.
.

(...banator...)

2008-10-11T16:42:00.000+02:00

.
..
.
.
.
.
. .
.
.
.
.
.
.
.
.
.

(...banoa...)

2008-10-11T16:37:00.001+02:00

.
.
.
.
.
.

(...banator...)

2008-10-11T16:35:00.003+02:00

.
.
.

.
.
.

(Baguez...

2008-09-05T10:17:00.004+02:00

.
.
.

... irrealitatien hegaz egin eta errealitatien apurtuten dan
burbuilera
guez).
.
.
.

(Orratz batek burbuilie apurtu arte... agur).

Geltokiak

2008-08-13T13:23:00.018+02:00

Hona hemen, Koldo Izagirreren “Emakumeak trena hartu zuenekoa” hitzaldia entzun ondoren egin beharreko aitorpena:

Laket dut geltokietan itxarotea. Eta bereziki behelainoak trenbideko burdinak ugertzen dituenean.

Laket dut geltokietan minutu batzuk barru etorriko den trenaren zain egotea, baina itxaroten nagoela jakin gabe. Itxaron barik itxarotea.

Beldurra die jendeak geltokiei. Beldurra trenaren esperoan dauden geltokietako horma-erlojuei, eta beldur beraien orratzei. Ohi baino astiroago ibiltzen dira geltokietako erlojuen orratzak. Lameratik paseoan baleude lez, domeketan egiten ohi den moduan. Domeketako gona eta domeketako txarolezko zapatak jantzita. Narraz daramatza denborak geltokietako erlojuen orratzak, denboraren zirimiriaz herdoilduta baileuden. Horregatik da jendea beldur armiarma-sareen antzera geltokietako hormetan eskegitzen diren erlojuez. (Eta beraien orratzez). Trenak etortzen tardatzen dituen minutuez bada ere (soilik minutu urri batzuez, izan litezke bost, izan litezke hamabost), estankatuta gelditzen baitzara denboran, geltokian. Ez atzera, ez aurrera.

Geltokietako bankuez ere ikara sentitzen du jendeak. Beldur dira itxarotera, bakarrik egoten egotera. Beldur dira beraien eitea pobreaz ohartzera. Beldur dira bakardadeaz. Eta bankuez. Geltokietako lurzoruan itsatsita dauden bankuez. Badirudi haietan esertzean itxaronaldia luzatzen dutela.

Oro har, geltokiek ematen die ikara jendeari. Geltokiek, eta itxarotera kondenatzen dieten geltokietako epaileek; dela horma-erloju, dela banku. Edo hori uste dute pentsatzera ausartzen direnek, bederen. Ze, zinez, geltokietako isiltasunak ikaratzen die. Isiltasunean soilik entzun baitezakegu eguneko zarata harroek estaltzen dutena. Eta ez naiz ari egunaren argitan kantatzera lotsatzen diren kilkerren hotsaz, edo oholezko zoruaren kexuez, farolaren argiaren kili-kiliez, izaren arteko laztanez, arnasaren mareez, taupadez. Ez naiz ari isiltasunean irmoki gailentzen diren zaratez. Isiltasunaz ari naiz. Isilune hutsalaz, ezerezaz. Hortik jaiotzen baita geure ahotsa: geu. Burua makurtzen dugu gizarte honen pean, eta bere aginduak betetzen ditugu: irratia pizten, telebista, isilik behar gendukenean ez isiltzen. Eta ilegal bihurtzen gara isiltasuna maitatzean, gu geu maitatzean. Benetan maite duguna, eta ez haiek desiratzeko dioskutena, maitatzean. Besterik gabe, maitatzean.

Horregatik ez gara esertzen geltokietako bankuetan, ez diegu geltokietako erlojuei so egiten. Horregatik gortzen gara entzungailuak belarrietan itsatsita ditugula, horregatik aritzen gara alboko ezezagunarekin eguraldiaz berbetan, horregatik gara gortzen, horregatik.

Hargatik jarri zioten trenari zarata hori, trakatra hori; gor gaitezen, entzun ez dezagun, gu geu izan ez gaitezen.

Huts iezadazue esaten berriz, edo beharbada aitortzen, laket dudala geltokietan itxarotea, eta maite beldur irrazional hori. Gogoko dut albokoari bankuan esertzea zenbat kostatzen zaion ikustea; gustuko dut isilunearen beldur, mugikorrarengana salbamendu eske nola doan begiratzea. Maite dut banku deserosoetan eserita eta erlojuaren orratz hilen pauso geldoei so itxarotea, itxarotea, eta itxaroten egotea. Bereziki nora noan ez dakidanean, zehazki hartu beharreko trena noiz etorriko den ez dakidanean.

Maite dut geltokietan itxarotea, isiltasuna entzuten egotea. Entzutea, ikustea baita. Ikustea, ikastea. Eta ikastea, bizitzea.

Horregatik, eta ez beste ezergatik dut gogoko geltokietan itxarotea. Eta bereziki, zein tren hartuko ez dudan ez dakidanean. Itxarotea, eta joatea. Nonbaitera, inora. Neure isiltasuna eta besteena entzutera. Etxe zaharretako arrakalak ikusi, eta itsasoak harean zizelatzen dituen zimurrak zapaldu, eta jendearen azalaren tolesturak leundu. Eskaintzen didatena hartu. Entzun, eta ikusi. Eta zeozer ikasi dudalakoan nagoenean, geltoki berri batera jo, itxaron, itxaron, itxaron, eta hurrengo trena hartu. Hori baita bizitzea, nire uste apalean: trenak hartzea.

Bermeoko tren-geltokiko leihatilan zegoen behinola Koldo Izagirre, tiketak saltzen. Jakin-minez hurbildu nintzaion, eta galdetu ea zenbat tren ditudan nire zain, zenbati itxaron behar diedan. Asko, erantzun zidan; asko. Tren asko hartzeko, hamaika leiho kanpora begiratzeko, eta, niretzat berriak diren makina bat kale zaharretako baldosa irakurtzeko.

Azken aitorpena: liburu bat idatzi nahiko nuke azken geltokian nagoela uste dudanean. Liburu bat, geltoki bakoitzeko istorio guztiak biltzean. Azken geltokian, jakin eta bizi nahi dudan dena ikasi, bizi eta idatzitakoan.

Azken geltokian.

P.D.: gutuna

2008-08-13T12:33:00.005+02:00

Gabon, pitxin:

Durangon egongo zara orain. Durangon zaude une honetan, hobeto esanda. Edo, are hobeago (zehatzago) esanda (idatzita), mezu hau idazten nagoeneko momentuan (eta ez zuk irakurriko duzun instantean), zaude zu Durangon. Horra hor, Einsteinek asmatu ez zuen Erlatibitate Okasientea. Nire “gaur”-a, edo Albertok esango zukeen moduan “nire sistema erreferentzialeko oraina”, zure “bart”-a delako. Eta zure “gaur”-a, oraindik etortzeke dagoen nire “biharamuna”. Ni kafesne epela hartzen egongo naizen momentuan piztuko baituzu ordenagailua, eta aurkituko “Bandeja de entrada”-n email hau, apur bat lotsabakoa eta beste apur bat patetikoa den amodiozko email hau.

Denboraren zaldimaldikoak. Oraina iraganaz nahastua, etorkizunaz zipriztindua. Kafesnea email lotsabako eta patetiko honen letrez nola, bada, hala. Nahastuta.

Keniako sabanako sugeak bezala enroilatzen naiz ni berbetan nagoenean, Wittgenstein-en hizkuntzaren errametatik gora; batetik bestera salto eginez, isildu behar dudanean ez isilduaz. Hori baita iraultza egitea Wittgenstein-en kontra; hizkuntzaren, eta beraz, geure izatearen mugalari sentitzen direnen aurka.

Baina joan gaitezen harira. Durangon zaude orain. Nire orainean, zeure hanken dardararen gainean, itsutzen zaituzten fokuen pean. Durangon, taberna baten zuloan, edo tabernazulo batean, kontzertua ematen. Kontzentratuta kontzertua ematen. Inork begiratzen ez zaituenean jartzen duzun aurpegi horrekin. Edo bestela, inork begiratzen ez zaituela uste duzunean ipintzen duzun keinu horrekin. Musikaren kordak marruskatzen diharduzu orain; airearen hustasunari espazioa kenduz, zeure notez, zeure izatez, airea betetzen, puzten. Jotzen ari zara orain, erregalatzen, nahiz eta garesti saltzen den gaur egun artea, nahiz eta jakin eurek, dohaineko-arte zurrupatzaileek, ezer emango ez dizutela. Beraien izatearen parte bat besterik ez. Haragi zati odoleztatu bat besterik ez. Arima zati keztu bat, besterik ez. Besterik ez. Soilik horren jabe direlako, kapitalismo aberats honetan. Ez beste ezergatik. Eta horrekin konformatuko zarelako. Ez beste ezergatik.

Horregatik zara artista. Horregatik eta pobrea zarelako. Baina bereziki daukazun guztia ezeren truk saltzen duzulako. Edo igual alderantziz. Beharbada entzuleen belarriak dena dira zuretzat; eta ezer ez zure dohaia, zeu. Horregatik zara artista, akaso. Guztiaren truke, ezereza ematen duzula uste duzulako. Horra hor, artista txiroaren definizioa, baldin noizbait izen handiko artista aberatsean bilakatzen bazara. Baldin noizbait nor zaren ahazten baduzu, baldin noizbait...

Ahantzi nitaz, baldin noizbait loak harrapatzen banau, Tomasak esango zukeen moduan. Bueno, egia esatea gura baduzu, beste era honetara esango zuen hark: aztu nigaz, lo geratuten banai. Ze, berak, bermiotarrez bakarrik ulertzen du, edo entenditen dau, hark esango zukeen moduan, berak esango zauelez.

(Portxierto, aspaldidxon enai juen Tomasañe).

(Hobeto esanda, aspaldidxon eztot jan txurrorik Tomasanien).

(Edo ondiño hobiau esanda, aspaldidxon eztot idatzi ezebez, ta ezin ezan dot zelebra Tomasaneko txurrukaz).

Eta pentsa dot, pentsatu dut bazenuela garaia Tomasa ezagutzeko. Ba hauri, geure Tomasita ezetu bizule. Haurregaitzik ba, neure onduen lo geratu eta gero, zeuri begire geratuko nai, eta poema bat okurriduko dazt, eta barruen dakoten galerna dana berba bakarreko lerro bakarreko poema horretan hutsitzukot. Eta holan, zelebrateko, lerro bat idazten doten bakoitzien eitzen dotelez, txurruek jaten jungo gara “Bar el Churro”-ra, eta Tomasagaz ongo gara, eta itsosupeteko zelebraziñue eingu. Eta esangozku Tomasitak eztauela ein lorik behinola espagetidxe beran eskatzetik eskapa eta batek daki nora jun zanetik. Eta esangozku (zelan eztozku esango ba!), insomnidxue dakola, medikuk esan ei tzo insomnio, andrie, insomnio. Eta ondiño be esangozku, espagetidxen kulpie dala, baie tabernako kafe usiñena bebai, kafien usiñek be lue ikaratuten ei dau.

Lo geratuten banaien, aztu nigaz gero! Hauri be esan eingozku. Hauri be. Eta aurduen ikuskozu Tomasa benetakue dala, existitzen dala, existiteko biherrizena dakolako, geurelez danolez. Zer eingotzagu ba! Eta aurduen, baie bakarrik aurduen, ikuskozu Tomasa eztala nire ipuinetako pertsonaje inbentau bet. Ikuskozu eztala nire inbentziñue Tomasak ezpanan ganien dakon lunarra, ikuskozu eztotela inbenta ezpanak gorri eta begidxek baltz pintzeten dauzela. Edo berde, edo azulez. Ikuskozu eztala ipuin bet Tomasaneko kazuletik eskapa zauen espagetidxen istoridxe. Ze beste istori bet gehidxau bakarrik da, egunien izen barri bet imintzen dauen imien istoridxelakue, edo zerure beituten ez dauen kleopatran katuen istoridxelakue. Edo zeurielakue, edo neurielakue. Edo zeitzik ez, aiba, geurielakue! Geuk be istoritxu bet okitzeko eskubidie dakulakon, Tomasitan bestekue, espagetidxen bestekue: maitasunezko karta (apur bet) lotsabako eta (beste apur bet) patetiko honek “Literatura”-ren etiketie okitzeko dakon eskubidien bestekue, laztana.

Ba hauri. Zuk orain segidu kontzertue emoten, mundueri kalenture globala kenduten, ta arte apur bet, kolore apurtxu bet emoten. Eta beitu zelan dizen geuzek, zuk hau leiduten zunien, ez zarala egongo Durangon, sinoke zeure etxien, kafesnie edaten, ordenagailuen aurrien, ni gaur kontzerture ez jutiek merezidu izen dauela pentsaten, nire ausentzidxegaz poztute, Nerudari nire isiltasune gustaten datzon moduen (me gustas cuando callas porque estás como ausente). Eta pentsakozu merezidu izen dauela ni ez jutiek, ze, orain Durangon zeuri arte apur bet ostutera jungo balekinai, ez zantzuten idazkozan hau email-e, eta ez lekizun jakingo zemat gutxuten.

Mosotxu bet korreo elektronikoz, laztana, nire ordenagailutik zeurera, nire orainetik zure orainera. Neure ezpanatatik zeurietara.

(izenik bako nonor)

P.D.: Zer izango zan gutun bet, elektronikue izen arren, posdata barik?

Iragan euritsua

2008-08-12T11:04:00.006+02:00

. .

Iragana euria
bezala
gainera jausteak ikaratzen du.
.

. ..
.
. Euria ari duenean bezala,
batzuetan
lepotik sartzen direlako tanta madarikatu batzuk
eta
hozkirria gorputz osora zabaltzen delako.
. . .
. . .
. .
.
. . .

Karmele Jaio "Amaren eskuak"
. . .

Ezer barik

2008-08-12T11:00:00.002+02:00

.
.
.
Ez daukat ezer, ez naukat
.
.
Ez daukazu ezer, ez zauzkazu
.
.
Hartu ahal nauzu, har zaitzaket
.
.
.
.
.
.
..
.

.
Ezer barik jarrai dezagun

.
.
.
.
.

Leire Bilbao
"Ezkatak"

.
.

.

Pospoloa

2008-08-11T23:47:00.007+02:00

.
.

.
Pospolo bizitza daramazu
pospolo heriotza baten esperoan
.
.
Zuk zerorrek zeniostan
hiltzea baino latzagoa dela
ez jakitea zertarako bizi garen
.
.
Eta atzamar puntak erre dizkidazu
nahita edo nahi gabe
zeure burua erre duzunean
. .

.Leire Bilbao

"Ezkatak".

.
.

Daude

2008-07-11T22:41:00.005+02:00

Amets egiteko uneak eta uneak daude

errauts usaindun memoriak erretzeko

puzzleetako piezak lekuz at lagatzeko

nahiz hareazko gazteluak eraikitzeko.

Nabigatzeko kantuak eta kantuak daude

etxeetako hodi oxidatuetatik igerian jarduteko

argazkietako album zaharrak berritzeko

edo jatetxetako serbiletetan idatziak izateko.

Zure larruan bizitzea desiratuko zenukeen mila eszena daude

eta beste zenbait begiak itxiz ekidin nahi izandakoak.

Insomnioen testigu izandako almohadak daude

Llamada perdidak, eseki gabeko telefonoak.

Hitzak, deszifratu gabeko mezuak...

...daude...

Irati Murua
.
.
.

Suizidioaren berri

2008-07-10T13:28:00.006+02:00

Suizidioaren alde nago. Baina nire suizidioa norberak heriotza nahi duen unean erabakitzeko tresna bat da. Suizidio lasai bat, tragedia gabea, saminik gabea, eta ez eramangaitza den minak behartutako jauzia haitzetan behera, edo etsipenik basatienak eragindako laprastada, edo desesperantzaren nekeak bizkortutako abaildura azkena.

Nire suizidioa ez dator hutsunetik, bertutasunetik baizik. Bizitzan egin nahi nituenen eta ahal izan ditudanen tarteko aldea berdintzen dudanean, nik ez dut heriotza itxoiten dauden agure horietakoa izan nahi. Kontzientzia osoarekin bizi nahi dut, intentsitatearekin, benetan leporaino sartuta borrokan ibiltzea merezi zutela sentiaraziko didaten urteak bizi nahi ditut. Eta nik eman nezakeena eman dudala ikusitakoan, piska bat norbaitzuei lagundu diedala ikusitakoan, existentzia borobildu dudala ikusitakoan, neure buruari tiro bat eman nahi nioke.

Neuk erabaki nahi dut non eta nola hil. Absurdoa iruditzen zait gehiago edo gutxiago bere bizitzaren jabe izan den gizakiak uko egitea heriotzaren orena erabakitzeari. Ezin dut ulertu jendeak nola uzten duen hori zoriaren edo zorigaitzaren eskuetan. Nik ez dut hil nahi Burgoseko autopista zikin batean kamioia jota; ez dut hil nahi Zaragozako tren geltokian bihotzekoak emanda, ezagutzen ez ditudan turistez inguratuta Venezian edota telebista ikusten ospital bateko botika kirats nazkagarrian bilduta. Nik samur hil nahi dut, neuk aukeratutako lekuan, elegante jantzita, eta despedida bat edo bi eginda, despedidak direla jakingo ez duten etxeko eta lagunekin. Maiteak bakarrik jakinen du dena, ez beste inork.

Zientzia gure bizitza luzatu eta luzatu ari da etengabe, baina buruak ez dio jarraitu gorputzari karrera horretan. Burua urte gutxiago bizitzeko programatua izan zen, eta ikusi besterik ez dago zaharren degradazio mentala nolakoa izan ohi den. Salbuespenak badira, baina orohar zaharrak memoria galtzen du, sormena galtzen du, hitzak galtzen ditu. Errespetu guztiarekin, aprobetxatzeko moduko ezer gutxi egiten du gizakiak 60tik aurrera.

Hau ez da mina ekidin nahi duen eutanasia. Une batean "Nahikoa bizi izan naiz, goazen beste norabaitera!" patxada osoz esango duenaren erabaki logikoa defendatzen ari naiz. Heriotzaren normalitatea, harekiko ezarri diguten izu ilogikoaren aurrean.
.
.
. . .

.
Pako Aristi

"Udan lana egiten zuen gizona" / Berria
.
.
.

Progresoa

2008-07-10T12:26:00.021+02:00

Unai Elorriaga eta Julen Gabiria (Linterna gorria)

2008-07-09T16:31:00.003+02:00

-Hementxe.

-Bai ba. Eta? Norako asmoagaz ba?

-Edo Pragara edo Ponte a Emara. Edo Dublinera.

-Ez dau emoten oso pertsona koherentea zaranik. Dublinera joateko itsasoa pasau behar da, eta trenez…

-Bardin da. Kontua da han goitik itsasoa ikusten dala. Koherentea? Koherentea izan zara inoiz ala?

-Koherentea zertan? Trena hartzerakoan, liburuak idazterakoan ala bizitzeko momentuan?

-Koherentea lagunakaz, familiagaz… izango zara zu bai, baina literaturan? Literaturan ez zara inoiz koherentea izan. Nork esan dau, ganera, literaturan koherentzia behar danik? Eta esan badau be, kasu egingo deutsagu ala?

-Ezagutzen dot teoriko bat, baina izenik ez deutsut esango, kontau eustana idazle bat ez dala sekula idazle, ez badauka traiektoria bat. Hau da, liburu on bat egin badozu eta gero txar bi segiduan, orduan ez zara idazlea. Barruak eskatu deustana idatzi izan dot orain arte, eta barruari ezin jako eskatu traiektoria literariorik. Nire lehenengo liburua eta bigarrena sano diferenteak dira, baina traiektoria pertsonala egon da, eta igual literarioa be bai. Inkoherentea naz? Koherentea?

-Koherentea zara zeure buruagaz. Kontua da liburuko pasarteetan inkoherentzia lantzea, onenak lez. Hau piropo moduan esaten deutsut.

-Barkatu, despistauta egon naz lehiotik begira.

-Bai, neuk be ikusi dot pasau dan karrerista. Italiarra zan, ezta?

-Sudurra behintzat italiarrarena eukan. Beitu, konturatu naz biok emoten deutsagula inportantzia holako gauzei: sudurrei eta.

-Eta uleari be bai. Zuri begitutea baino ez.

-Zure liburuen izenburuak kuriosoak dira, ule kontuak eta.

(...)
.
.
.

Gutxienez, elkar ukitu arte.

2008-07-09T16:11:00.007+02:00

Mattias:

Oraintxe gurutzatu gara korridorean eta irribarre egin didazu ezpainekin. Begiekin suediarra izaten jarraitu duzu. Horma bat dago gure artean: 110. eta 111. gelak banatzen dituen horma. Eta Suedian sendoak dira hormak, kanpoko hotzari pasatzen ez uzteko bezain sendoak eta barneko guztiari, hotz ala bero, ihes egiten ez uzteko bezain sendoak ere bai.
.

Zuhaitzak. Harrituta begiratzen diet zuhaitzei. Badituzte 20 metro edo gehiago gora eta zuzen, zuzen-zuzen doaz zerurantza, bidean eskuinetara edo ezkerretara entretenitu gabe. Ez dute astirik hartzen bidean okertu eta kafetxo bat hartzeko. “Zer moduz? Ondo. Seme-alabak eta? Betiko martxan...”. Ez, ez zaie kafea gustatzen zuhaitz suediarrei. Enbor zuriek gora nahi dute, zuzen gora, eta hain zuzenak izatera nahita ere ezin dute elkar ukitu zuhaitzek... lotsa-edo ematen die elkar ukitzeak eta alboetara hazteak, eta horregatik beti gora, goia beti dagoelako libre inork zapaltzen ez zaituen bitartean.
.

Eta eskizofreniatik gertu egongo naiz agian, baina kale nagusira erosketak egitera irten eta baso usaina sartu ohi zait sudurzuloetatik. Hori lehenengo, ze gero pinu altuak ikusten hasten naiz; enbor zuriak gora eta gora harlauzetatik, eta halakoetan, ez duzu sinetsiko, baina halakoetan perretxikoak biltzeko izugarrizko gogoa sartzen zait. Gibelurdinak-eta, zizak-eta. Eta jendeak harrituta bezala begiratzen dit irribarrez eta erdi-saltoka moduan aritzen naizelako erosketak egiten. Ez dute ulertzen supermerkatuko apaletan perretxikoak biltzen ari naizela nire otartxoan, pinu altuen artean poz-pozik. Ez dute ulertzen normalak direla horrelako aluzinazioak dendariei egunona eta irribarrea eskaini eta kanbioa bakarrik itzultzen dizutenean.
.

Lotsagabe hutsa naiz, ezta Mathias? Hilabete zuen artean eta zuhaitzekin konparatu zaituztet dagoeneko. Uste dut horrelakoak gertatzen direla bat etxetik urruti dagoenean. Izan ere, ez da erraza inondik urruti egotea. Beno, egia esan, ez da zaila ere. Sinple-sinpleki urruti zaude eta agian egun batean amonak galdetuko dizu ea hor ere igandea den, eta besterik gabe, konturatuko zara urruti zaudela. Amona batek ez duelako “hor ere igandea al da?” galdetzen biloba Frantzian, Espainian edo Italian badago. Soilik baldin badago Suedian edo beste nonbait, baina urruti.
.

Baina agian nire errua ere bada, Mathias. Agian jo behar nizuke atea kax-kax, eta esan “etorri, nire mundua erakutsi nahi dizut”. Eskutik heldu eta nire gelara ekarri behar zintuzket agian, ikus dezazun desordenatu kronikoa naizela; hormak maite ditudan pertsonen argazkiz, marrazkiz eta poemaz betetzen ditudala; argazki batzuek nire ezpainen marka dutela gainean zizelatuta eta, nire ohean malko txikiak, irribarre handiak eta amets handiagoak mantekin tapatzen ditudala hoztu ez daitezen. Eta agian emozionatu eta negarrez hasiko nintzateke orduan, zuk besarkada bat eman arte; edo barrez lehertuko nintzateke bestela, zu ere barrez lehertzea lortu arte.
.

Eta orduan bai, ziur nago. Orduan leihotik begiratu eta zuhaitzek beren enborrak okertu dituztela ikusiko genuke.
.
Gutxienez, elkar ukitu arte.
. . .

Uxue Alberdi
.
.

Bizitzaren margolariak

2008-07-09T15:51:00.006+02:00

Renoir margolari handiak kontatzen du, bere semeak idatzi zizkion memorietan.

XIX. mende bukaerako Paris hartan ba omen zen margolari potolo bat, beti koadro berdina margotzen zuena: zaldun batzuk, burdin jantzi eta guzti, euren zaldiekin haritz baten azpian atseden hartzen zeudenak. Margolari honek azaltzen zuenez, gai hura menderatua zeukan, eta akats guztiak ezabatu ondoren, perspektiba eta testura arazo guztiak konponduta, bezeroari perfekzioaren ziurtasuna eskain ziezaiokeen. Horra haren espezializazioaren arrazoia. Adibidez, erdiko zaldunak zeukan gurutzea beltza zen, berak denboraldian zuriz margotu zuena, akats kronologiko bat eginez.

Astero egiten zuen margolan bera, ordu gutxitan, eta asteartero, oihala besapean hartu eta saltzera ateratzen zen Pariseko kaleetan barrena. Dendarik denda ibiltzen zen, tabernetan, kafetegietan, baita putetxeetan ere, eta astero saltzen zuen koadro bat, prezio onean gainera. Inpresionistak larri zebiltzan garaian, margolari honek asteko mantenua lortzen zuen bere koadroarekin.

Garai hartan Renoir eta Monetek estudio bat zeukaten erdi bana, eta goiz batean Cézanne iritsi omen zen euforiak jota, oihuka: «Bati behintzat gustatzen zaio nik margotzen dudana». Lagun harrituei kontatu zienez, La Rochefoucault kalean gertatu zen miraria. Cézanne oinez zetorren besapean koadroa hartuta. Gazte batek gerarazi egin zuen, eta koadroa erakusteko eskatu. Cézannek etxe bateko hormaren aurka jarri zuen oihala. Ezezaguna begira geratu zen eta, zuhaitzen berdetasuna ikusirik, laudorioka hasi: «Arbola horiek ematen duten freskura sentitu eta dena egiten da».

Cézanne mespretxu handiak pairatutakoa zen, baina hitz haiek jasandako erdeinu guztia gozatu zioten: «Nire arbolak gustatzen bazaizkizu, eraman zeurekin». Ezezagunak ezezkoa egin zuen buruarekin, margolari haren lanari, lehen aldiz, zeukan kalitatearen neurriko balorea emanez: «Ezin dut, ez daukat ordaintzeko dirurik». Cézannek opari baten moduan hartzeko erregutu zion, eta azkenik margoa ezezagunak eraman zuen besapean. Cabaner deituriko musikalari bat zen, kafeetan pianoa jotzen zuena eta xentimorik ez zeukana. Milioi asko balio zituen oparia eraman arren, berak egin zion oparirik ederrena Cézanneri: konfiantza bere buruarentzat, eta zentzua bere lanarentzat.

Horra bizitzeko bi modu: ausardiarekin edo beldurrarekin, errepikatuz edo sortuz, ezkutatuz edo arriskatuz, barruak eskatzen dizuna eginaz edo jendeak eskatzen dizuna gauzatuz. Horra, agian, bizitza aprobetxatzearen eta alferrik botatzearen arteko marra lausoa.

Pako Aristi

"Udan lana egiten zuen gizona" / Berria

Beltzaren duintasuna

2008-07-09T15:42:00.005+02:00

Latino kafetegi zaharrean nago, ukalondoa mostradorean. Urteek euren gizatasunezko igurtzia eman dioten egur ilunkara hau izugarri gustatzen zait. Ehun urtetan hemen egon izango ziren gizakien zerrendan sartuta, bakean sentitzen naiz.

Zer-pentsa nago, zer-suma. Gizon beltz bat sartu da, ohi duten isiltasunarekin, eta haren begirada zorrotza niregana dator zuzen-zuzenean, espazioa janez. Aurrean geratu eta eskuetan dakartzan txipli-txaplak eskaini dizkit. Aurpegi noblea dauka gizonak, ilea txuritzen hasia, masail leunak, kokots indartsua; konfiantza eskaintzen duen aurpegia da. Eta pentsatu dut: seguru gizon hau bere herrian bazela norbait, seguru errespetatua zela, seguru jendeak aholkuak, mesedeak eta laguntza eskatzen dizkion horietakoa zela, orain gurean katxibatxeen saltzaile koitadu bihurtu aurretik, salmenta klandestinoen mafiaren morroi, beste hamar kideekin zapaldu beharko duen etxebizitza zikinera iritsi aurretik. Etorkinak orain modan jarri zaizkigu: literaturan, haurrentzako ipuinetan, zutabeetan, erreportaietan eta beste edonon gure leku literarioa eman diegu. Kantak eskaintzen dizkiegu, sub-kontseilaritza bat ere bai, hilero jasotzen dituzten gure arropa zaharrekin batera.Bi sentimenduk zeharkatzen dute gure gizartearen bihotza etorkinen aurrean: errukiak batetik, erdeinuak bestetik. Erruki hori kristaua da apur bat, ezkertiarra beste pixka bat, benetakoa beste askotan; begiak zabaldurik begiratzen diegu. Erdeinuak denak delinkuente moduan ikustera garamatza; ez diegu aurpegira begiratzen.

Ez diot ezer erosi, eta taberna iragan duenean nire ondoan eseri da atseden bila. Zerbait hartzera gonbidatu dut, eta pozik onartu du, aurpegia argituta. Kafesne bat atera dio barmanak. Ona dagoen keinua egin du, eta gero hitzik esan gabe geratu gara elkarren ondoan, elkarri begiratu gabe. Galde niezaiokeen haren etniaz, haren lurraldeaz, bidaiaren gogorraz; edo berak nire lanaz, nire familiaz, nire bidaia gozoez. Baina ez. Onartu egin dut, bat gehiago bezala Latino kafetegi zaharrean. Berak onartu egin nau, ezer salduko ez dion norbait bezala. Ez zait miresgarri, ni ere ez berari, antza.Bukatu duenean bi metxero oparitu dizkit. Ezetz diot. Berak hartzeko. Jaso duenaren eman nahia. Kafesnea baino garestiagoak direla diot, baina hartu egin dizkiot. Zera esan du:

– Inork ez nau gonbidatu gaurdaino. Niretzat gauza handia da!

Pako Aristi

"Udan lana egiten zuen gizona" / Berria

Decrescendo

2008-07-06T14:14:00.003+02:00

.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

(. . .)

.
.
.
.
.
.

.

.
.

Agian, sarritan

2008-07-04T09:56:00.009+02:00

Agian pasibidadea edo erosotasuna leporatuko
didazue, elkarrizketetan ezer ez aportatzea. Baina ni entzulea naiz bokazioz. Ezagutzen dudan onenetakoa, osoko écouteur bat, musika edo berogailuaren hoditeriaren zarata, elkarrizketak edo kafeteraren ziztua. Edozer entzutearekin konformatzen naiz. Jendeak isiltasunaren interpretazio okerra egin ohi du ordea. Aspertzen ari zarela uste dute luzaro isilik bazaude. Etengabe hitz egitea ordea, ganbaran dituzun likeo guztiak erakusteko erarik errazena da sarritan.
.
.
.
.
.
.
.
.

Harkaitz Cano

Piano gainean gosaltzen
.
.

...inoren gorputzean ezkutatuta.

2008-06-16T16:04:00.005+02:00

...
....
Ez haut ezagutu,
.
kapelu horren azpian,
.
berokiaz estalita,
.
azal arrotz horrez bilduta,
.
begi estrainio batzuez begira,
.
doinu ezezagunaz mintzo...

...laztandu eta zirrara hori sentiarazi didaan arte.

...
...
Orain bazakinat hi haizela,
.
inoren gorputzean ezkutatuta.

...

...

......
...
...
...
...

Iraitz Ugalde
"Errepide bazterreko izotza"

Neguan

2008-06-16T15:49:00.006+02:00

...
....

Neguko eguzkia zuria izaten da horia baino gehiago.
...

..
......
...........
Horrela, egunak zuri eta gauak beltz
..
izateraino
..
sinplifikatzen dira gauzak
..
neguan.
...
.
.
.

...

Iraitz Ugalde.................................................................
..
"Errepide bazterreko izotza"
...
...
...

(........................................... tik-tak.)

2008-06-05T13:00:00.009+02:00

....................
................
....................... .........................................

Baldin noizbait ahazten bazait
....................................................... ..........................................

.............................................banoala...

................. ..................